Συλλογή Πέτρου - Βοζίκη Διονυσίας (Νο2). Οι μαθητές και οι καθηγητές του 5ου Γυμνασίου Αρρένων Θεσσαλονίκης. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Θεσσαλονίκη 1940.

Η φωτογραφία, τραβηγμένη στη Θεσσαλονίκη το 1940, απεικονίζει ομαδικό πορτρέτο μαθητών και καθηγητών του 5ου Γυμνασίου Αρρένων. Στο κέντρο της εικόνας, σε καθιστή διάταξη, διακρίνονται οι εκπαιδευτικοί του σχολείου πλαισιωμένοι από δύο γυναίκες – πιθανώς διοικητικό ή βοηθητικό προσωπικό – ενώ οι μαθητές οργανώνονται σε όρθιες σειρές πίσω τους, στοιχισμένοι με τάξη, κάτι που συνάδει με τη σχολική πειθαρχία της εποχής. Η σύνθεση του κάδρου υποδεικνύει οργανωμένη φωτογράφιση, πιθανότατα κατά τη λήξη της σχολικής χρονιάς ή σε πλαίσιο επίσημου γεγονότος.

Το 5ο Γυμνάσιο Αρρένων Θεσσαλονίκης, ιδρυθέν σε μια πόλη όπου ο προσφυγικός πληθυσμός είχε αποκτήσει ιδιαίτερη κοινωνική βαρύτητα, συγκέντρωνε μεγάλο αριθμό μαθητών με καταγωγή από τις αλησμόνητες πατρίδες. Πολλοί από τους εικονιζόμενους νεαρούς είναι Καλαμαριώτες προσφυγικής προέλευσης, παιδιά οικογενειών που είχαν εγκατασταθεί στη Θεσσαλονίκη μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Η παρουσία τους στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, και ιδιαίτερα στα γυμνάσια, αποτελεί τεκμήριο της ενσωμάτωσης αλλά και της φιλομάθειας των προσφύγων δεύτερης γενιάς.

Ανάμεσα στη δεύτερη και τρίτη σειρά, δεύτερος από δεξιά, διακρίνεται ο Γιώργος Βοζίκης, αδελφός της δωρήτριας της φωτογραφίας. Η ιστορία του Βοζίκη προσδίδει στη φωτογραφία τραγική βαρύτητα: δραστήριος στην Εθνική Αντίσταση κατά τη γερμανική κατοχή, υπήρξε βασικός αρθρογράφος της τοπικής εφημερίδας Φωνή της Καλαμαριάς, συμβάλλοντας με τη γραφή του στον κοινωνικό και πολιτικό προβληματισμό της εποχής. Η μεταπολεμική βία τον βρήκε ανάμεσα στα χιλιάδες θύματα της Μακρονήσου, όπου βασανίστηκε και δολοφονήθηκε το 1948, στο πλαίσιο της εκστρατείας καταστολής της Αριστεράς μετά τον Εμφύλιο. Η παρουσία του σε αυτήν την ομαδική φωτογραφία αποτελεί τεκμήριο όχι μόνο του μαθητικού παρελθόντος, αλλά και της σκληρής μοίρας που επεφύλασσε η Ιστορία σε μια ολόκληρη γενιά.

Πολλοί από τους μαθητές είναι Καλαμαριώτες. Ανάμεσα στη 2η και 3η σειρά, δεύτερος από δεξιά ο Γιώργος Βοζίκης, αδερφός της δωρήτριας. Συμμετείχε στην Αντίσταση επί κατοχής, ήταν ένας από τους βασικούς αρθρογράφους της εφημερίδας Φωνή της Καλαμαριάς και δολοφονήθηκε στη Μακρόνησο το 1948.