Άποψη του ναύσταθμου της Νικομήδειας (Ιζμίτ). Thausis-Zade Mehmed Nazif. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Ταχυδρομική κάρτα. Νικομήδεια 1910.

Η ταχυδρομική αυτή κάρτα του 1910 αποτυπώνει την άποψη του ναύσταθμου της Νικομήδειας (σημερινό Ιζμίτ), μιας πόλης με στρατηγική σημασία στην περιοχή της ανατολικής Προποντίδας. Η σύνθεση καταγράφει τη θαλάσσια και χερσαία γεωμορφολογία με χαρακτηριστική ακρίβεια: στο προσκήνιο η πόλη με τα πυκνά κτισμένα οικοδομικά τετράγωνα, ενδεικτικά του αστικού ιστού μιας πολυεθνοτικής και εμπορικής μητρόπολης· στο βάθος ο κόλπος της Νικομήδειας γεμάτος με ελλιμενισμένα πολεμικά και εμπορικά πλοία, τα οποία συνθέτουν την εικόνα ενός δυναμικού ναυτικού και βιομηχανικού κέντρου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Η ύπαρξη ναυστάθμου δεν ήταν μόνο στρατηγικής σημασίας, αλλά και σημείο αλληλεπίδρασης Ελλήνων, Οθωμανών, Αρμενίων και άλλων κοινοτήτων, που εργάζονταν και συνυπήρχαν στους χώρους παραγωγής και εμπορίου. Η επιλογή του Thausis-Zade Mehmed Nazif να αποτυπώσει την εικόνα σε έγχρωμη κάρτα, πιθανότατα για εμπορική κυκλοφορία, υποδηλώνει το ενδιαφέρον για την προβολή της Νικομήδειας όχι μόνο ως τόπου κατοίκησης αλλά και ως εν δυνάμει τουριστικού και ναυτιλιακού κόμβου.

Η καρτ ποστάλ αποτελεί σημαντικό τεκμήριο του τρόπου με τον οποίο οι πόλεις της Μικράς Ασίας, και ειδικά όσες είχαν επαφή με τη θάλασσα, ενσωματώνονταν σε παγκόσμια δίκτυα επικοινωνίας, μεταφορών και στρατιωτικού ελέγχου, λίγο πριν οι ιστορικές ανατροπές του 20ού αιώνα μετασχηματίσουν ριζικά το τοπίο τους.