Συλλογή Τιτοπούλου - Παπαεμμανουήλ. Απεικονίζεται ο Τιτόπουλος Κώστας (γεν. 1920), κατά τη διάρκεια της θητείας του στον Εθνικό Στρατό στην Αλεξανδρούπολη. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Αλεξανδρούπολη Αλεξανδρούπολη.

Αυτή η φωτογραφία, από τη Συλλογή Τιτοπούλου - Παπαεμμανουήλ, αποτυπώνει μια στιγμιαία, σχεδόν σκηνοθετημένη χαλάρωση εν καιρώ στρατιωτικής θητείας, στην Αλεξανδρούπολη, γύρω στα τέλη της δεκαετίας του 1940. Οι δύο στρατιώτες, ντυμένοι με τη χαρακτηριστική στολή εκστρατείας του Εθνικού Στρατού, ποζάρουν χαμογελαστοί κρατώντας τις στρατιωτικές τους καραβάνες, πιθανώς μετά από συσσίτιο ή άσκηση. Στο πίσω μέρος της φωτογραφίας, το λιτό, χαμηλό στρατώνας με κεραμοσκεπή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα στρατιωτικών εγκαταστάσεων της εποχής στην επαρχία.

Ο εικονιζόμενος αριστερά είναι ο Κώστας Τιτόπουλος, γεννημένος το 1920, πρόσφυγας καταγόμενος από οικογένεια του μικρασιατικού ελληνισμού. Η προσωπική του διαδρομή συνδέεται στενά με τη μεταπολεμική πολιτική κρίση στην Ελλάδα. Μετά την υπηρεσία του στον στρατό, λιποτάκτησε όταν η μονάδα του βρέθηκε στο Νυμφαίο Φλώρινας – μια περιοχή με έντονη ανταρτική παρουσία κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου. Καταφεύγοντας στο εξωτερικό, κατέληξε πολιτικός πρόσφυγας στην Τασκένδη της Σοβιετικής Ένωσης, όπως χιλιάδες άλλοι συμπολεμιστές ή πολιτικοί ομοϊδεάτες του. Πέθανε στην πόλη Σοχούμ της Αμπχαζίας, τότε τμήμα της ΕΣΣΔ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το κείμενο που συνοδεύει τη φωτογραφία στο πίσω μέρος, με έναν τόνο συγκινητικής ποιητικότητας και υπαρξιακής απογύμνωσης:

«Μες σε χαρτί μεταξωτό / σας στέλνω το κορμί μου / δεν έχει αίμα και ψυχή / μόνον την θήμησί μου.» Υπογεγραμμένο: Κ. Τιτόπουλος. «Για σας. Ενθύμιον Στρατού Αλεξανδρουπόλεως».

Η καταγραφή αυτή όχι μόνο διασώζει μια βιογραφική διαδρομή, αλλά αναδεικνύει και τις εσωτερικές αντιφάσεις μιας εποχής που σημάδεψε βαθιά τη συλλογική μνήμη του προσφυγικού ελληνισμού.

Όταν η μονάδα του ήταν στο Νυμφαίο Φλώρινας, λιποπτάκτησε. Μετέπειτα υπήρξε πολιτικός πρόσφυγας στην Τασκένδη και πέθανε στο Σοχούμ. Πίσω υπάρχει κείμενο :« Μες σε χαρτί μεταξωτό / σας στέλνω το κορμί μου / δεν έχει αίμα και ψυχή /μόνον την θήμησί μου. Κ. Τιτόπουλος. Γιας σας. Ενθύμιον Στρατού Αλεξανδρουπόλεως».