Συλλογή Ζαμπέτογλου Γιάννου. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Καλαμαριά 1948.

Η φωτογραφία του 1948 προέρχεται από τη Συλλογή Ζαμπέτογλου Γιάννου και απεικονίζει μια ομάδα ανδρών —πιθανόν ψαράδων ή κατοίκων της περιοχής— μπροστά από μια βάρκα στην παραλία της Καλαμαριάς. Το στιγμιότυπο αυτό, ανεπίσημο και αυθόρμητο, αποπνέει αίσθηση συλλογικότητας, εργατικότητας και καθημερινής ζωής στην προσφυγική Καλαμαριά της μεταπολεμικής περιόδου.

Η Καλαμαριά, από τη δεκαετία του 1920 και μετά, αποτέλεσε έναν από τους κύριους τόπους εγκατάστασης προσφύγων από τη Μικρά Ασία και τον Πόντο. Οι νεοαφιχθέντες προσπάθησαν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους σε μια άγνωστη για αυτούς πατρίδα, συχνά ασχολούμενοι με παραδοσιακά επαγγέλματα όπως η αλιεία, η ναυπηγική, η βυρσοδεψία και η γεωργία. Η θάλασσα αποτέλεσε για τους Πόντιους και Μικρασιάτες πρόσφυγες όχι μόνο πηγή βιοπορισμού, αλλά και συμβολικό δεσμό με τον χαμένο τόπο τους.

Το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού διατηρεί πολύτιμο αυτό το τεκμήριο, καταγράφοντας όχι μόνο την εικόνα, αλλά και τον άυλο πολιτισμό μιας κοινότητας που μεταφύτευσε τις συνήθειες, τις δεξιότητες και τις αναμνήσεις της σε έναν νέο τόπο, διατηρώντας ζωντανή την ταυτότητά της.