Η ελληνική εκκλησία στην πλατεία του Καδίκιοϊ. Fruchtermann, Max. Κωνσταντινούπολη και περίχωρα. Ναοί της πόλης. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Ταχυδρομική κάρτα. Κωνσταντινούπολη 1900.

Η φωτογραφία απεικονίζει πλήθος συγκεντρωμένο στην κεντρική πλατεία του Καδίκιοϊ (Χαλκηδόνα) στην ασιατική πλευρά της Κωνσταντινούπολης, μπροστά από την ελληνική ορθόδοξη εκκλησία μέσα από τη ματιά του Fruchtermann, Max. Το σημείο αποτελούσε κομβικό κέντρο της ελληνικής κοινότητας της περιοχής, με έντονη εμπορική και κοινωνική δραστηριότητα. Η σκηνή αποδίδει την καθημερινή ζωή του ελληνικού πληθυσμού της Πόλης γύρω στο 1900, καθώς και τη συνύπαρξη διαφόρων πολιτιστικών στοιχείων σε έναν πολυπολιτισμικό αστικό χώρο.

Ο Max Fruchtermann υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές στον χώρο της φωτογραφίας και της εκδοτικής δραστηριότητας στην ύστερη Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Ο Max Fruchtermann (1852–1918) ήταν αυστροουγγρικής καταγωγής και εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη γύρω στο 1867. Το 1869 ίδρυσε το φωτογραφικό και εκδοτικό του κατάστημα στην Πόλη, στην οδό Grand Rue de Péra (σημερινή İstiklal Caddesi), και θεωρείται ο πρώτος εκδότης εικονογραφημένων ταχυδρομικών καρτών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ήδη από τη δεκαετία του 1890.

Η δουλειά του επικεντρώθηκε κυρίως στην Κωνσταντινούπολη και τα περίχωρα, απεικονίζοντας πανοραμικά τοπία, αρχιτεκτονική, ναούς, σκηνές καθημερινότητας, πολυεθνοτικές κοινότητες και μνημεία. Χρησιμοποίησε τη λιθογραφία και αργότερα τη φωτοχαρακτική για την αναπαραγωγή των εικόνων, διατηρώντας υψηλή ποιότητα και τεχνική αρτιότητα.

Η συμβολή του δεν είναι μόνο τεχνική ή καλλιτεχνική, αλλά κυρίως ιστορική και κοινωνική: μέσα από τις φωτογραφίες και τις κάρτες του τεκμηριώνεται η πολυεθνική και πολύγλωσση πραγματικότητα της Οθωμανικής Κωνσταντινούπολης στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα. Οι καρτ-ποστάλ του Fruchtermann θεωρούνται σήμερα πολύτιμες μαρτυρίες για την αστική, πολιτισμική και κοινωνική γεωγραφία της εποχής.

Το Καδίκιοϊ (Kadıköy), γνωστό και ως Χαλκηδόνα στην αρχαιότητα, βρίσκεται στη νότια ακτή της ασιατικής πλευράς της Κωνσταντινούπολης, αντικρίζοντας τη χερσόνησο του ιστορικού κέντρου. Η περιοχή, με σημαντική παρουσία ελληνικού πληθυσμού ήδη από τα βυζαντινά χρόνια, εξελίχθηκε κατά την ύστερη Οθωμανική περίοδο σε εύρωστο προάστιο με σχολεία, ναούς, εμπορικά καταστήματα και καφενεία. Η συγκεκριμένη εκκλησία —πιθανώς του Αγίου Ευθυμίου ή της Παναγίας Καδίκιοϊ— υπήρξε σημείο αναφοράς της ελληνορθόδοξης κοινότητας μέχρι και τις αρχές του 20ού αιώνα. Η αρχιτεκτονική του ναού και η γύρω αστική δόμηση απηχούν την αισθητική του τέλους του 19ου αιώνα.