Πανοραμική άποψη της πόλης του Ικονίου. Tateossian, Boghos. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Ταχυδρομική κάρτα. Ικόνιο 1910.

Η πανοραμική αυτή άποψη του Ικονίου (σημερινό Konya, Τουρκία), τυπωμένη σε ταχυδρομική κάρτα των αρχών του 20ού αιώνα, καταγράφει την αστική τοπιογραφία μιας πολυπολιτισμικής πόλης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας πριν τις μεγάλες ανακατατάξεις που επέφερε η Μικρασιατική Καταστροφή. Η φωτογραφία, που αποδίδεται στον φωτογράφο Boghos Tateossian, αναδεικνύει ένα πυκνό δίκτυο χαμηλών, ως επί το πλείστον μονώροφων και διώροφων κατοικιών με επίπεδες ή ελαφρώς επικλινείς στέγες. Η διάταξή τους μαρτυρά την ανατολίτικη πολεοδομική δομή με στενά σοκάκια και αστικό ιστό που αναπτύσσεται χωρίς αυστηρό κανόνα.

Το Ικόνιο υπήρξε σημαντικό διοικητικό και εμπορικό κέντρο της Κεντρικής Ανατολίας και φιλοξενούσε μικτές κοινότητες –μουσουλμανική πλειονότητα, καθώς και ελληνόφωνο και αρμενικό στοιχείο– ενώ η πόλη φημιζόταν και για την πνευματική της παράδοση, ως τόπος ταφής του Ρουμί. Η φωτογραφία αποτυπώνει την πόλη από υπερυψωμένο σημείο, επιτρέποντας εποπτική θέα και τονίζοντας τον οριζόντιο χαρακτήρα της δόμησης και την εκτεταμένη κλίμακα της αστικής κατοίκησης.

Η συγκεκριμένη καρτ ποστάλ, πέρα από το αισθητικό και αρχειακό της ενδιαφέρον, λειτουργεί ως τεκμήριο της αστικής καθημερινότητας πριν τις βίαιες πληθυσμιακές μετακινήσεις του 1922-24. Μέσα από το βλέμμα του φωτογράφου, διασώζεται ένα στιγμιότυπο του αστικού τοπίου που σήμερα φέρει κυρίως μνημονική και εθνοτοπική σημασία για τους απογόνους του προσφυγικού ελληνισμού.

Ο Μπογός Τατεοσιάν (Boghos Tateossian) ήταν Αρμένιος φωτογράφος και εκδότης καρτ ποστάλ που δραστηριοποιήθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία στις αρχές του 20ού αιώνα. Οι φωτογραφίες του, όπως η πανοραμική άποψη του Ικονίου, αποτελούν σημαντικά τεκμήρια της αστικής και πολιτισμικής ζωής της εποχής. Οι καρτ ποστάλ του διακρίνονται για την υψηλή ποιότητα και την προσοχή στη λεπτομέρεια, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για την αρχιτεκτονική και την καθημερινότητα των πόλεων της Μικράς Ασίας.

Οι καρτ ποστάλ του Τατεοσιάν είναι σήμερα σπάνια συλλεκτικά αντικείμενα, που διασώζουν την εικόνα μιας πολυπολιτισμικής Οθωμανικής Ανατολίας πριν τις δραματικές αλλαγές του 20ού αιώνα. Η συμβολή του στην τεκμηρίωση της ιστορικής μνήμης των περιοχών αυτών είναι ανεκτίμητη.