Συλλογή Πεκλάρη Βασίλη. Ο δωρητής εξόριστος στις φυλακές της Σύρου. Στην πίσω πλευρά γράφει : βασείλεις Σύρος 1948. Φυλακές. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Νήσος Σύρος 1948.
3/5/2025 10:40:26 π.μ.
Συλλογή Πεκλάρη Βασίλη. Ο δωρητής εξόριστος στις φυλακές της Σύρου. Στην πίσω πλευρά γράφει : βασείλεις Σύρος 1948. Φυλακές. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Νήσος Σύρος 1948.
Ο άνδρας της φωτογραφίας, σε στάση ημιπροφίλ και με το βλέμμα στραμμένο στον φακό, απεικονίζεται μπροστά από ένα παράθυρο με σιδεριές, χαρακτηριστικό στοιχείο των φυλακών. Πρόκειται για τον Βασίλη Πεκλάρη, όπως αναφέρει η σημείωση στο πίσω μέρος της φωτογραφίας, εξόριστο εκείνη την εποχή στη Σύρο, το 1948. Η ενδυμασία του –σακάκι, ανοιχτό πουκάμισο, φαρδύ παντελόνι και μπερές– μαρτυρά την τυπική ανδρική εμφάνιση της μετεμφυλιακής περιόδου, με στοιχεία που υποδηλώνουν τόσο αξιοπρέπεια όσο και ένδειξη περιορισμένων μέσων.
Η φωτογραφία εντάσσεται σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο ιστορικό πλαίσιο: το έτος 1948, εν μέσω του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου, πολλοί πολίτες με αριστερές πεποιθήσεις ή φερόμενοι ως ύποπτοι για αντιπολιτευτική δράση συλλαμβάνονταν και εκτοπίζονταν σε φυλακές και νησιά. Η Σύρος, αν και λιγότερο γνωστή από άλλα νησιά εξορίας όπως η Μακρόνησος ή ο Άη Στράτης, λειτούργησε ως τόπος κράτησης.
Η εικόνα φέρει αξία όχι μόνο ως προσωπικό τεκμήριο, αλλά και ως στοιχείο της συλλογικής μνήμης της μεταπολεμικής πολιτικής καταστολής και του διχασμού στην ελληνική κοινωνία. Ο φωτογραφικός φακός, έστω και σε ένα πλαίσιο περιορισμών, αποτυπώνει τη βούληση για διατήρηση ταυτότητας, αξιοπρέπειας και ίσως –σιωπηρά– μαρτυρίας.