Συλλογή Μικρομάστορα - Βιοπούλου Μαρίκας. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Καλαμαριά 1948.

Η φωτογραφία αποτυπώνει σκηνή από την καθημερινή ζωή στην Καλαμαριά το 1948, μια περίοδο κατά την οποία η προσφυγική κοινότητα είχε ήδη διανύσει περίπου δύο δεκαετίες έντονης κοινωνικής και οικονομικής ανασυγκρότησης μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Οι δύο άνδρες, καθισμένοι σε υπαίθριο χώρο μπροστά από καφενείο ή κατάστημα, ενσαρκώνουν την εικόνα της νεοδιαμορφωμένης μικροαστικής τάξης, η οποία αναδύθηκε μέσα από τις συνθήκες προσφυγικής εγκατάστασης και σταδιακής κοινωνικής ένταξης.

Το 1948 η Ελλάδα βρισκόταν ακόμα σε κατάσταση εμφυλίου πολέμου (1946–1949), γεγονός που καθιστά ιδιαίτερη την απεικόνιση αυτής της στιγμής καθημερινής γαλήνης και κοινωνικότητας. Παρά την πολιτική αστάθεια και τις οικονομικές δυσχέρειες της εποχής, οι προσφυγικές συνοικίες της Καλαμαριάς συνέχιζαν να λειτουργούν ως ζωντανοί κοινωνικοί οργανισμοί, με ανάπτυξη εμπορικών δραστηριοτήτων, ενίσχυση της τοπικής ταυτότητας και διατήρηση του μικρασιατικού πολιτισμικού αποθέματος.

Η φωτογραφία μαρτυρεί την προσαρμοστικότητα και τη δημιουργική επιμονή των προσφύγων στη νέα τους πατρίδα, αποτελώντας πολύτιμο τεκμήριο για τη μελέτη της μεταπολεμικής κοινωνικής ιστορίας του ελληνικού προσφυγικού Ελληνισμού.