Πίσω στις ιστορίες

Συλλογή Καλεμκερή Χρήστου. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Καλαμαριά 1925.

Συλλογή Καλεμκερή Χρήστου. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Καλαμαριά 1925.

Η φωτογραφία απεικονίζει σκηνή από την καθημερινή ζωή στην Καλαμαριά το 1925, δύο μόλις χρόνια μετά την άφιξη των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής. Μια μικρή ομάδα ανδρών, καθισμένη σε αυτοσχέδιο υπαίθριο καφενείο ή σημείο συνάντησης, φαίνεται να απολαμβάνει μια στιγμή ξεκούρασης. Στο βάθος διακρίνονται πρόχειρες προσφυγικές κατοικίες, χαρακτηριστικές των πρώτων χρόνων εγκατάστασης, φτιαγμένες με ό,τι υλικά ήταν διαθέσιμα.

Το 1925, η Καλαμαριά ήταν ακόμα στα πρώτα βήματα της συγκρότησής της ως προσφυγικός συνοικισμός. Οι περισσότεροι κάτοικοί της είχαν έρθει από τις περιοχές της Ανατολικής Θράκης, της Μικράς Ασίας και του Πόντου, κουβαλώντας μαζί τους παραδόσεις, συνήθειες και έναν τρόπο ζωής που προσπάθησαν να προσαρμόσουν στις δύσκολες νέες συνθήκες. Η καθημερινότητα κυριαρχούνταν από την προσπάθεια επιβίωσης, αλλά και από τη δημιουργία κοινοτικών δεσμών, καθώς η κοινωνικότητα —είτε μέσα από τον καφενέ, είτε μέσα από τις γειτονιές— έπαιζε κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της ταυτότητας και της ελπίδας των προσφύγων.

Προσωπικές συλλογές όπως αυτή του Χρήστου Καλεμκερή αποτυπώνουν πολύτιμες όψεις αυτής της εποχής, αναδεικνύοντας την ανθρώπινη διάσταση της προσφυγικής εμπειρίας.