Πίσω στις ιστορίες

Συλλογή Καλαμπουκίδου Ευτυχία. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Θεσσαλονίκη 1927.

Συλλογή Καλαμπουκίδου Ευτυχία. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Θεσσαλονίκη 1927.

Η εικόνα απεικονίζει τέσσερα νεαρά άτομα, τρεις γυναίκες και ένα παιδί, καθισμένα σε καρέκλες σε μια αυλή, μπροστά από ένα κτίριο με χαρακτηριστικά παλιά κουφώματα και φθορές στο σοβά. Στη δεύτερη θέση από δεξιά αναγνωρίζεται η Ευτυχία Μπατζώνια - Νικολαΐδου, πιθανότατα λίγο μετά τον γάμο της. Το σκηνικό είναι ζεστό και καθημερινό, με εμφανή την απλότητα της ζωής στις προσφυγικές συνοικίες της Θεσσαλονίκης.

Η φωτογραφία τραβήχτηκε το 1927, λίγα χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922) και την υποχρεωτική Ανταλλαγή Πληθυσμών ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία (1923). Χιλιάδες πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη εγκαταστάθηκαν τότε στη Θεσσαλονίκη και σε άλλες πόλεις. Η συγκεκριμένη αυλή βρισκόταν στην περιοχή του Μύλου του Μπαλτά, στην οδό Μοναστηρίου, μια περιοχή που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται πυκνά με συνοικισμούς προσφύγων. Τα σπίτια ήταν συνήθως απλά, πολλές φορές πρόχειρα κτισμένα ή επισκευασμένα, και οι αυλές αποτελούσαν κεντρικό χώρο κοινωνικής ζωής και οικογενειακής συνάθροισης.

Ο Μύλος του Μπαλτά ήταν ένας από τους μεγάλους αλευρόμυλους της Θεσσαλονίκης και σημαντικό βιομηχανικό σημείο αναφοράς ήδη από τον 19ο αιώνα. Γύρω από τέτοιες μονάδες αναπτύχθηκαν συνοικίες όπου βρήκαν στέγη πολλοί πρόσφυγες εργαζόμενοι ή άνεργοι.

Δεύτερη από δεξιά η γιαγιά της δωρήτριας, Ευτυχία Μπατζώνια - Νικολαΐδου (μάλλον νιόπαντρη), με άλλα μέλη της οικογένειας της, στην αυλή του σπιτιού της, στην περιοχή του Μύλου του Μπαλτά, στην οδό Μοναστηρίου.