Η Εκκλησία του Προφήτη Ηλία στη Σμύρνη. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Σμύρνη 1910.

Σε λοφώδη περιοχή της Σμύρνης, ανάμεσα σε λιγοστά δέντρα και περιβόλια, ξεχωρίζει η εκκλησία του Προφήτη Ηλία, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της παραδοσιακής εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής των ελληνικών κοινοτήτων της Μικράς Ασίας. Το κτίσμα, απλό και λιτό, με πέτρινους τοίχους και κεραμοσκεπή, αντανακλά τη στενή σχέση των προσφύγων με τη θρησκευτική τους ζωή, που αποτελούσε στήριγμα μέσα στις αντιξοότητες.

Η περιοχή γύρω από την εκκλησία φαίνεται αραιά κατοικημένη, με χαμηλούς μαντρότοιχους και καλλιέργειες, γεγονός που υποδηλώνει την αγροτική διάσταση της ζωής των Ελλήνων της Σμύρνης πριν την Καταστροφή του 1922. Το κτίριο λειτουργούσε όχι μόνο ως θρησκευτικό κέντρο αλλά και ως σημείο συγκέντρωσης και οργάνωσης της τοπικής κοινότητας, ιδιαίτερα σε περιόδους κοινωνικών και πολιτικών εντάσεων. Το τοπίο μαρτυρεί μια εποχή ειρήνης, λίγο πριν οι δραματικές ανατροπές αλλάξουν ριζικά τη μοίρα των ανθρώπων αυτών.