Συλλογή Ζαχαριάδη Μηνά. Μαθητές της Στ΄ τάξης του δημοτικού Σχολείου Ομονοίας με το δάσκαλό τους κ. Νάκο. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Καβάλα 1928.

Η φωτογραφία από τη συλλογή του Μηνά Ζαχαριάδη, τραβηγμένη το 1928 στην Καβάλα, απεικονίζει μια τάξη μαθητών του Δημοτικού Σχολείου Ομονοίας μαζί με τον δάσκαλό τους, τον κύριο Νάκο. Η εικόνα αποτελεί αντιπροσωπευτικό τεκμήριο της εκπαιδευτικής ζωής των πρώτων μεταπροσφυγικών χρόνων, με έμφαση στον ρόλο του σχολείου ως χώρου κοινωνικής ενσωμάτωσης και διατήρησης της ταυτότητας των παιδιών προσφυγικής καταγωγής.

Οι μαθητές, με σοβαρή έκφραση, στοιχισμένοι σε σειρές, προβάλλουν με υπερηφάνεια απέναντι στον φωτογραφικό φακό. Το γεγονός ότι γνωρίζουμε τα ονόματα πολλών από αυτούς (όπως οι Αποστολίδης, Λαζαρίδης, Ιωσηφίδης, Τσιμπίνους, Σαρλής κ.ά.), ενισχύει τη συναισθηματική σύνδεση με το παρελθόν και επιβεβαιώνει την αξία της προφορικής ιστορίας και της συλλογικής μνήμης.

Η παρουσία του δασκάλου, αυστηρή και επιβλητική, πλάι στους μαθητές του, υπογραμμίζει τον ρόλο των εκπαιδευτικών ως πυλώνων σταθερότητας και καθοδήγησης σε μια εποχή έντονων κοινωνικών μεταβολών. Η εκπαιδευτική δραστηριότητα λειτουργούσε όχι μόνο ως μηχανισμός εκμάθησης, αλλά και ως φορέας συνοχής και πολιτιστικής συνέχειας για τον προσφυγικό Ελληνισμό.

Πολλοί από τους μαθητές είναι π΄ροσφυγες. Στο πίσω μέρος γράφει : «Ζαχαριάδης Μηνάς (είναι ο δωρητής, στη σειρά αυτών που κάθονται, πρώτος αριστερά), Σαραφίκας, Αποστολίδης, Χαραλάμπους, Κατσιμάτης, Παπανικολάου, Μακρής, Χατζηπασχάλης, Σιμιτζής, Λαζαρίδης, Αρμάου, Λιανόγλου, Παραλής, Αλμπάντης, Δούκης, Σαμουηλίδης, Καλαϊτζής, Μπαζούκης, Μαρινόπουλος, Ιωσηφίδης, Δεληβογιατζής, Κουμτζόγλου, Σημιτζής, Αφθονίδης, Σαρλής, Τσιμπίνους, Ιορδανίδης, Σιδέρης, Σκανδάλης, Ράγιας, Μπαλόπουλος, Κουγιουμτζής, Βαμβακίδης, Μεταξόπουλος, Μπασλής, Λουκάογλου, Γεργαλάς, Καραμανίδης, Τσιλεπόνης, Ουζέλ, Ευστρατίου, Γαργάλας, Νεσίμ Χαζήν.