Συλλογή Αρτοπούλου - Αντύπα Κατίνα. Οι μαθητές του Δημοτικού σχολείου στο Κατίκιοϊ Κωνσταντινούπολης. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Κωνσταντινούπολη 1921.

Η φωτογραφία του 1921 από το Κατίκιοϊ της Κωνσταντινούπολης αποτελεί χαρακτηριστικό τεκμήριο της οργανωμένης ελληνικής εκπαίδευσης στη Μικρά Ασία, λίγο πριν την Καταστροφή του 1922. Εικονίζονται δεκάδες παιδιά —αγόρια και κορίτσια— συγκεντρωμένα μπροστά σε ξύλινο κτήριο, πιθανόν το σχολείο τους, με τις δασκάλες τους στα άκρα. Η παρουσία της Κατίνας Αρτοπούλου - Αντύπα στην πρώτη σειρά, στο μέσον, προσδίδει και προσωπική μαρτυρική αξία στο στιγμιότυπο.

Η οργάνωση της φωτογραφίας και ο αριθμός των μαθητών μαρτυρούν την άνθηση των ελληνικών κοινοτήτων στην Κωνσταντινούπολη και τη βαρύτητα που αποδιδόταν στην παιδεία ως μέσο διατήρησης της εθνικής ταυτότητας. Η ίδια η ύπαρξη του σχολείου στο Κατίκιοϊ υπογραμμίζει την εκπαιδευτική αυτάρκεια των Ελλήνων της Πόλης και την πολιτισμική τους άνθηση πριν την ανατροπή που έφερε η Μικρασιατική Καταστροφή.

Η φωτογραφία έχει ισχυρό τεκμηριωτικό χαρακτήρα· αποτυπώνει τη μαζικότητα, την ηλικιακή ποικιλία, αλλά και την πειθαρχία ενός σχολικού πληθυσμού που σύντομα θα σκορπίσει. Μέσα από τα παιδικά πρόσωπα, το βλέμμα του θεατή συναντά έναν ολόκληρο κόσμο που χάθηκε, αλλά και τη μαρτυρία της καθημερινής ζωής πριν από την προσφυγιά — μιας ζωής που ανασυντίθεται σήμερα μέσα από το έργο αρχείων όπως το ΙΑΠΕ.

Η Κατίνα Αρτοπούλου - Αντύπα είναι στην πρώτη σειρά, στο μέσον (η πρώτη δίπλα στα αγόρια).