Συλλογή Θεοφυλάκτου Άννα. Νέες από την Τραπεζούντα. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Τραπεζούντα 1915.

Μια σπάνια ομαδική απεικόνιση πέντε νέων γυναικών από την Τραπεζούντα, που στέκονται και κάθονται ποζάροντας σε τυπική σύνθεση εποχής. Η λεζάντα κάτω από τη φωτογραφία —«Τραπεζούντιαι κόραι»— αποδίδει με ευλάβεια την ταυτότητα των εικονιζόμενων: κόρες του Πόντου, μέλη μιας αστικής κοινωνίας με έντονο το ελληνικό στοιχείο.

Οι ενδυμασίες τους είναι περίτεχνες και καλοραμμένες, δείγμα πλούτου και κοινωνικής θέσης. Τα φορέματα ακολουθούν τη μόδα της εποχής, με επιρροές ευρωπαϊκές αλλά και τοπικά στοιχεία, όπως τα γιλέκα και τα κεφαλοκαλύμματα. Η κάθε γυναίκα φέρει τη δική της στάση και έκφραση — από αυστηρή και σοβαρή έως διακριτικά γλυκιά — μα όλες φανερώνουν υπερηφάνεια, μόρφωση και συνείδηση της στιγμής.

Η φωτογράφιση πιθανότατα έγινε σε στούντιο της Τραπεζούντας, κάτι που φαίνεται από το υφασμάτινο φόντο και την κλασική διάταξη. Η εικόνα αποπνέει αίσθηση ευημερίας και κοινωνικής συνοχής, σε μια πόλη όπου οι Έλληνες είχαν έντονη πολιτιστική και εκπαιδευτική παρουσία.

Το 1915, ωστόσο, σήμανε την αρχή των μεγάλων ανατροπών. Αυτές οι γυναίκες, που εικονίζονται με τόση χάρη, είναι πολύ πιθανόν να υπήρξαν αυτόπτες μάρτυρες της εξάρθρωσης της κοινότητάς τους. Η φωτογραφία σώζει μια στιγμή πριν το ρήγμα — έναν μικρό θησαυρό που μαρτυρά την ανθρώπινη διάσταση ενός χαμένου κόσμου.