Συλλογή Χατζησαββίδη Αναστάσιου. Ο Πλάτων Χατζησαββίδης (δεξιά) στην Καβάλα. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Καβάλα 1927.

Η φωτογραφία από τη Συλλογή του Αναστάσιου Χατζησαββίδη παρουσιάζει δύο άνδρες σε εξωτερικό χώρο, με φόντο έναν λιθόκτιστο τοίχο. Δεξιά διακρίνεται ο Πλάτων Χατζησαββίδης, ενώ η λεζάντα στο πίσω μέρος της εικόνας προσφέρει μια συγκινητική μαρτυρία φιλίας και καθημερινότητας: «Δύο πρώην φίλοι αχώριστοι εις το μηχανουργείον των Αδελ. Κοτσομάνη Μέμτσα, όπου εγνωρίσθησαν, φωτογραφηθέντες μετά την εργασίαν εις το ύπαιθρον».

Η Καβάλα του 1927, πόλη-σταθμός για την αποκατάσταση των προσφύγων μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, υπήρξε ένα από τα βιομηχανικά και εμπορικά κέντρα όπου χιλιάδες εκτοπισμένοι αναζήτησαν εργασία και μια νέα αρχή. Το μηχανουργείο, χώρος δουλειάς και ταυτόχρονα κοινωνικής επαφής, προσφέρει εδώ το σκηνικό μιας σχέσης που γεννήθηκε μέσα από την κοινή προσπάθεια επιβίωσης.

Η φωτογραφία διατηρεί την αμεσότητα της εποχής της – οι δύο άνδρες με τα καθημερινά τους κοστούμια και το βλέμμα τους στο φακό, αποτυπώνουν τον τόπο και τον χρόνο της επαναθεμελίωσης της ζωής τους. Πρόκειται για μικρές προσωπικές ιστορίες που συνθέτουν το ψηφιδωτό της προσφυγικής εμπειρίας, όπως αυτή διασώζεται μέσα από το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού.

Πίσω γράφει : Δύο πρώην φίλοι αχώριστοι εις το μηχανουργειον των Αδέλ. Κοτσομάνη Μέμτσα, όπου εγνωρίσθησαν, φωτογραφηθέντες μετά την εργασίαν εις το ύπαιθρον.